Digitaal of papier: wat bevordert lezen?


Welke invloed hebben digitale middelen op de kwaliteit van lezen? Zorgen digitale media inderdaad voor ontlezing? Of zitten er ook positieve kanten aan het gebruik van tablets, smartphones en e-readers?

In zijn proefschrift Digitaal lezen, anders lezen? De technologische lees(r)evolutie in empirisch perspectief vergelijkt Niels Bakker, van Stichting Lezen en de Vrije Universiteit Amsterdam, papieren boeken en digitale apparaten om te achterhalen of bepaalde aannames over digitale geletterdheid en leesonderwijs kloppen.

Diep lezen onder druk

Bakker constateert dat de meeste digitale apparaten zorgen voor minder lineair lezen, meer ‘taskswitchen’ tijdens het lezen en een minder prettige en optimale leeservaring. Dit geldt voor het lezen van boeken vanaf een tablet, smartphone, laptop en personal computer in vergelijking tot papier. Vooral het diep lezen – dat de leesvaardigheid bevordert en nodig is om te kunnen functioneren in de maatschappij – staat onder druk.


De e-reader is hierop een positieve uitzondering. Het leesproces, ‘taskswitch’-gedrag en de leeservaring van e-readergebruikers liggen dichtbij die van lezers van het gedrukte boek, en biedt wel ruimte voor diep lezen.

Het proefschrift gaat in op de schaduwzijde van digitalisering en concludeert dat digitale middelen wel ondersteunend kunnen zijn in het taal- en leesonderwijs, mits op de juiste manier ingezet.

Verder lezen? De publicatie ‘Digitaal lezen, anders lezen?’ is gratis te downloaden via Stichting Lezen.


Digitaal lezen, anders lezen